Toyota ve Porsche, üreticilerin hiper otomobil programlarını oluşturma ve işletme biçimlerindeki radikal farklılıkların, evrensel bir harcama limitinin uygulanmasını zorlaştırdığı konusunda uyarıda bulunuyor.
Formula 1’de bütçe sınırı 2021’den beri yönetmeliklerin sabit bir parçası. Ancak Toyota ve Porsche’deki kaynaklara göre, aynı model FIA WEC’e doğrudan aktarılamaz. Hypercar sınıfında tartışmalı Performans Dengesi (BoP) sisteminin finansal düzenlemelerle değiştirilmesi konusunda devam eden bir tartışma varken, Toyota ve Porsche, Hypercar yarışlarının yapısının böyle bir sistemin uygulanmasını son derece zorlaştırdığını söylüyor. Hem Toyota teknik direktörü David Floury hem de Porsche’nin LMDh fabrika programının başkanı Urs Kuratle, uygulamasında çok büyük engeller olduğunu düşünüyor. En büyük zorluk, WEC üreticileri tarafından kullanılan yapıların çeşitliliğidir. Formula 1, takımların kendi üreticileri gibi hareket ettiği büyük ölçüde tek tip organizasyonel yapılar altında faaliyet gösterirken, hiper otomobil sınıfı çok farklı felsefeleri, düzenleyici çerçeveleri ve operasyonel kavramları bir araya getiriyor. David Floury, Motorsport.com’a verdiği demeçte, “Bu soruyu yanıtlamak gerekirse, WEC’de bütçe sınırı koymak bence çok zor, çünkü özünde çok farklı program yapıları var” dedi. “Bazı takımlar programlarını yürütmek için dış ekiplerden yararlanıyor, ancak omurga tedarikçisi de dahil olmak üzere geliştirmeleri kendileri yapıyor. Ferrari veya bizim gibi bazıları ise tek bir birim halinde çok daha entegre olmuş durumda.”
Çifte programlar işleri daha da karmaşık hale getiriyor: birçok üretici aynı anda WEC ve IMSA SportsCar Şampiyonası’nda yarışıyor. Dahası, bazı markalar müşteri araçlarına güvenirken, diğerleri tamamen fabrika üretimi araçlarla çalışıyor. “Bu kadar farklı parametreye bütçe sınırı koymak bence çok zor. Neredeyse imkansız diyebilirim,” dedi Fransız teknik direktör. Bu durum, 2025’te BoP’yi şiddetle eleştiren Floury de dahil olmak üzere, sporu yapay performans ayarlamaları yerine cüzdan limitleri yoluyla kontrol etmeyi uman herkes için bir geri adım anlamına geliyor .
WEC, ödemeler dengesini kalkınma sınırlarıyla birleştirebilir mi?
Eğer kapsamlı bir maliyet sınırı pratik değilse, sınırsız geliştirme tam tersi sorunları ortaya çıkarır. Kuratle, sınırsız geliştirmenin LMP1 döneminde görülen maliyetli silahlanma yarışını yeniden yaratma riskini taşıdığını söylüyor. 
“Kesin olan bir şey daha var: Bunu serbest bırakamazsınız, çünkü o zaman bir kalkınma savaşı başlar,” diyerek 2010’lardaki LMP1 dönemini hatırlattı. “Ve birkaç yıl içinde, bu yüzden birçok kişi şampiyonayı tekrar terk edecek. Yani sonuçta, çok fazla para gerektirdiği için geriye sadece bir veya iki marka kalıyor.” Diğer uç noktada ise, sınırsız gelişmeye izin vermek performans dengeleme ihtiyacını azaltabilir ancak maliyetleri önemli ölçüde artırma riskini de beraberinde getirir. Dolayısıyla asıl zorluk, teknik rekabeti uygun fiyatlılıkla dengelemektir. Kuratle, tartışmanın ödemeler dengesi ile maliyet sınırı arasında ikili bir seçim olmak zorunda olmadığına inanıyor. İsviçreli yetkili, “Bunun gerçekten ‘ya o ya bu’ şeklinde bir karar olup olmadığından bile emin değiliz” dedi. “Belki de her şeyin bir karışımı da mümkün. Örneğin, sadece joker modeline özel bir maliyet sınırı getirilmesi gibi.” Acura, IMSA’daki fabrika taahhüdünü durdurmasının temel nedenlerinden biri olarak pahalı Evo joker modellerini göstermişti . ACO’nun mevcut yaklaşımı farklı. ACO, harcamaları doğrudan denetlemek yerine, “sanal bütçe sınırı” olarak adlandırdığı bir yöntemi tercih ediyor: önemli ölçüde daha fazla harcamanın performans getirilerinde azalmaya yol açacağı bir noktaya ulaşmayı amaçlayan teknik kurallar Sıklıkla örnek gösterilen en önemli durumlardan biri, Japon üreticinin 2000’li yıllarda Formula 1’de en büyük bütçelerden birine sahip olmasına rağmen beklenen başarıyı elde edememesidir. Buna göre, taslak düzenlemeler kontrol mekanizması olarak teknik standardizasyon ve ödemeler dengesine dayanmaktadır. Taslakta evrimsel jokerler ve maliyet sınırları yer almamaktadır. Kuratle, “Ortada birçok fikir dolaşıyor. Ayrıca, yönetim organlarıyla en iyisinin ne olduğuna dair perde arkasında birçok görüşme yapılıyor,” diye ekledi. “Kesin olan bir şey var: Tek ve doğru bir çözüm kesinlikle yok. Aksi takdirde, yönetim organları bu çözümü çoktan benimsemiş olurdu. Bir yerde uzlaşma olması gerekiyor.” Haber ;Cem Bayram SEÇEN
News
